BIZKARSORO

Bizkarsoro du izenburua laster ikusiko duzun filmak.

Izenburu horrekin, pentsa ezazu nolakoa izango den filmaren kartela. Orri batean irudikatu ezazu edo programa baten bidez sortu zure kartela. Gelan, kortxoan edo horma digital batean, ikusgai jar itzazue kartel guztiak eta zuen artean komentatu atera diren ideiak.

Ondoren, benetako kartela ikusten duzuenean, zuek egindakoekin konparatuko duzue. 👇

Badakizu zer den euri-jasa bat, baina badakizu zer den hitz-hodei bat? Ba, orain, denon artean hitz-hodei bat sortuko dugu. Horretarako, begira iezaiozu filmaren kartelari 10 segundoz, eta gero itxi itzazu begiak!

Prest zaude? Kartela 10 segundoz agertuko da.

🗣️ Irakasleak galdetuko dizu zure hitza eta arbelean idatziko du. Gelakide denon hitzekin, hitz-hodeia sortuko da!

Konparatu: zure kartela eta benetakoa aukerakoa

Zure kartela (A atalean igo)

Benetako kartela

Orain, filmaren kartela ikusita, hausnartu pixka bat galdera hauen inguruan:

Hori guztia hausnartu ondoren, zure burua prest dago jada pelikula honi buruzko hipotesi bat botatzeko:

💡 Gorde ondo hipotesi hau: filma ikusi ondoren (A. Hipotesiak argitzen!) automatikoki agertuko zaizu, bete den ala ez egiaztatzeko.

Filmaren trailerra ikusiko duzu orain. Aurretik, irakur itzazu galdera hauek, eta, trailerra ikusi ostean, erantzun galderei:

Ez bada ikusten: ireki YouTuben (labur.eus/TRBS)

Bizkarsororen zuzendariak, Josu Martinezek alegia, honako hau dio filmari buruz https://bizkarsoro.eus/ webgunean:

🎼 Sakatu mugimendu bakoitza, edo jo sinfonia osoa

🔎 Ikertu:

F.1. Urtez urte... banaka edo taldeka

Film honetaz gozatzeko, merezi du ikertzea zer gertatzen zen Euskal Herrian denboraren lerro honetan agertzen diren urteetan. Banatu urteak gelakideon artean, eta (ikasle edo talde) bakoitzak urte bakarra ikertuko du; eta, ikertu ondoren, erabakiko du zer hiru hitz gako idatziko dituen urteari dagokion koadroan. Azkenik, gelakideei komentatuko die zergatik hautatu dituen hitz horiek, zer gertatu zen urte horietan.

👆 Sakatu urte bat hitz gakoak idazteko. ★ Nire urtea markatu, irakasleak egokitu dizuna. Gelakideen hitzak entzutean, beste urteetakoak ere osa ditzakezu.

F.2. Segi ikertzen!

Filmean agertzen dira ikertzea merezi duten beste kontu batzuk ere:

Ikertu ondoren, koka itzazue hitz hauek denbora lerroan: (① sakatu hitza → ② sakatu urtea goiko lerroan)

Badakigu 5 istorio kontatzen direla filmean, eta urte ezberdinetan gertatzen direla. Filma ikusi aurretik, gela 5 taldetan banatuko duzue. Talde bakoitzari istorio/mugimendu bat aztertzea eta lantzea egokituko zaio. Aurrera! Banatu zuen artean mugimenduak!

Zein istorio egokitu zaizue? 👇

Komenigarria da filma ikusi bitartean, istorio horri bereziki erreparatzea. Datu horiek beharrezkoak izango dituzue, gero gelan zuen taldean istorio hori landuko baituzue. Hurrengo galdera hauek ere lagungarriak izan daitezke informazio bilketarako.

Filma ikusi aurretik klasean egin zenituzten hipotesi edo aurreikuspenetan asmatu ote zenuten edo ez frogatzeko garaia da. Hona hemen orduan idatzi zenituenak. Ahoz, komenta ezazue ea zenbateraino bete diren zuen aurreikuspenak: zertan etorri zineten bat filmarekin eta zertan ez.

Orain, ikusitakoa besteei kontatzeko unea ailegatu da. Bildu zure taldekideekin, amankomunean jarri ikusitakoa eta, taldekide guztion artean, idatz ezazue zuen film zatian agertzen den istorioa. Ondoren, klasekideei ahoz kontatuko diezue idatzi duzuen hori.

Zuen istorioa: — (aukeratu «Adi-adi egon» atalean)

C.1. Izenburua gela osoa

Filmaren bost zatiak edo istorioak kontatu dituzue, eta, orain, gelakide guztion artean asma ezazue izenburu bat istorio bakoitzarentzat. (Puzzlean automatikoki agertuko dira.)

C.2. Puzzlea binaka

Gogoan dituzue jada aipatu ditugun hitz hauek?

Orain, fotogramen galeriaz baliatuta, filma osorik gogoratuko duzue eta, horrela, puzzlea osatu. Binaka jarrita, ordena itzazue argazkiak filmean agertzen diren ordena kronologikoan. Horretarako, jakina, lehendabizi, istorioka sailkatu beharko dituzue. Ondoren, argazki bakoitzaren azpian idatz ezazue burura datorkizuena argazki-oina sortuz.

🧩 Nola: sakatu fotograma bat eta gero hutsune bat (edo arrastatu). Fotograma bat galeriara itzultzeko, sakatu berriro. 🔍 ikurrak handitu egiten du. 0 / 15 kokatuta.

D.1. Aldatu eta ikusiko duzu… taldeka

Talde bakoitzak bere mugimendua hartuko du, eta badakizue zer egingo duen? Ba, istorio horretan dagoen elementu bat aldatu, kendu, gehitu edo osatu: bukaera edo hasiera, pertsonaia bat, objektu bat, jarrera bat…

Ondoren, aldaketa horrekin eta aldaketak dakartzan ondorioekin, istorioa berregingo du. Azkenik, istorio berria besteen aurrean antzeztuko du.

Zuen istorioa: —

D.2. Aldaketaren ondorioak

Orain irudikatu itzazue aldaketa hauek, eta hitz egin zuen artean zer ondorio izango lituzketen filmean. (Sakatu bakoitza eta idatzi zuen ondorioak.)

E.1. Filmeko emakumeak

Filmean adin guztietako emakumeak agertzen dira. Zerrenda itzazu eta, gero, aztertu zer rol duen filmean haietako bakoitzak eta zer harreman duen hizkuntzarekin.

E.2. Emakumeak eta euskara eztabaida

Hori guztia aztertu ondoren, zure ustez, XX. mendean zein izan zen emakumeen rola euskararen transmisioan? Mintza zaitezte zuen artean horretaz.

E.3. Euskara eta zu

Eta transmisioaz ari garela, egin ezazu gogoeta:

📜 Gure dekalogoa 0 / 10

Eta azken galderaren erantzunekin, ongi legoke dekalogo bat sortzea ea laguntzen digun euskara bizirik mantentzen!

Filmean entzun dugu hitzak hil egiten direla.

Norbaitek hitzak gorde ditu poxpolo kutxatxoetan lurperatuta. Zuk zer hitz gordeko zenuke inoiz desager ez dadin? Pentsatu ongi, eta idatzi.

Ondoren, kutxatxo batean sartuko duzu, jakinik gelakide bati oparitzeko dela. Oparitxoak elkarri eman eta gero, gelakide guztion hitzekin egin ezazue horma-irudi bat ikastetxean ikusgai jartzeko. Hitzak denen bistan badaude, ez dira galduko!!!

Bizkarsoron agertzen diren egoeren antzekoak bizi izan dituzte gure aurrekoek, Euskal Herriko hainbat tokitan.

Filmaren zuzendariak esan zuen elkarrizketa luzeak izan zituela pertsona askorekin haien biziaz eta herriaren memoriaz, eta hauxe gehitu zuen: «Herritarren ahotik bildutako lekukotzak dira filmaren oinarria».

Orain, zuek ere horixe egingo duzue: gurasoei, osaba-izebei, aitona-amonei, bizilagunei… elkarrizketa egingo diezue. Horretarako, lehendabizi, binaka, galdeketa bat prestatuko duzue. Filmean agertzen diren egoerak kontuan izanik, galdetuko diezue ea zer oroitzapen, zer sentimendu, zer irudipen… dituzten euskara dela-eta; esate baterako, ea euskaraz aritzeagatik gutxiespenik, zigorrik, saririk, onespenik jaso duten inoiz.

❓ Gure galdeketa 0 galdera

Ideiak (sakatu gehitzeko):

🎙️ Grabatu aurretik

Erantzun guztiak bideoetan edo audioetan jaso itzazue, ondoren klasean denok horren berri izateko.

Amaierara heldu gara!!! Eta Euskal Herrian ohikoa den bezala ospatuko dugu. Nola? Ba, denok elkarrekin euskaraz kantatuz!

Eta kantatzeko, Josu Martinezek filmaren bukaerarako hautatu duen Imanol Urbieta musikariaren «Behin betiko» kanta erabiliko dugu. Kantaren testu sinple eta laburrak ezin argiago hedatzen du euskararen aldeko mezua.