Ikasle koaderno digitala · DBH 3-4
Pasahitza ez baduzu, jarri harremanetan zure irakaslearekin.
OCHIREN
LEGENDA
Ikasle koaderno digitala
FITXA TEKNIKOA
- 🎬 Zuzendaria:
- Isaiah Saxon
- ✍️ Gidoilaria:
- Isaiah Saxon
- 🌍 Herrialdea:
- Ameriketako Estatu Batuak
- 📅 Urtea:
- 2025
- ⏱ Iraupena:
- 95 minutu
SINOPSIA
Carpatia uharteko herrixka urrun batean, Yuri, nekazari lotsatia, Ochi izeneko animalia-espezie iheskor baten beldurrez bizi da. Baina Yurik abandonatutako Ochi kume zauritu bat aurkitzen duenean, etxera ekartzeko misio bati ekingo dio.
🗺️ Bidaiaren mapa
1.- Emoziotik idatzitako gutunak
Enpatia da nerabezaroan gaitasun garrantzitsuenetako bat: beste pertsona batek nola sentitzen duen ulertzea, haren lekuan jartzea eta bakoitzak egoerak modu desberdinean bizi dituela onartzea. Idaztea tresna bikaina da horretarako.
- Noizbait gertatu al zaizu norbaiti zerbait garrantzitsua esan nahi izatea, baina esatera ez ausartzea?
- Hobeto ulertuko genituzke pertsonak, sentitzen dutena irakurri ahal izango bagenu?
- Filmeko pertsonaia guztiek benetan adierazten al dute sentitzen dutena?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
1.a Idatzi gutun bat bakarka
Aukeratu filmeko pertsonaia bat (Yuri, aita, ama, Ochi kumea edo beste pertsonaia esanguratsu bat) eta idatzi gutun bat pertsonaia hori bazina bezala. Ondoren, erabaki nori zuzenduko diozun gutuna, filmeko beste pertsonaia bat aukeratuz.
Idatzi aukeratutako pertsonaiak ziurrenik zer sentitzen duen, baina istorioan zehar hitzez adierazten ez duena. Ariketa anonimoa da; beraz, ez duzu zure izena idatzi behar.
Helburua ez da filmaren gertakariak laburtzea, baizik eta pertsonaiaren barne-mundua irudikatzea: haren emozioak, kezkak, beharrak eta itxaropenak.
- Nola sentitzen naiz une honetan?
- Zerk kezkatzen nau?
- Zer behar dut?
- Zer esan nahi nioke gutuna jasoko duen pertsonaiari?
- Zer gertatzea espero dut?
1.b Erantzun jaso duzun gutunari bakarka
Irakasleak gutunak jaso, nahastu eta ausaz banatuko ditu. Irakurri jaso duzun gutuna arretaz eta erreparatu nork idatzi duen eta nori dagoen zuzenduta.
Ondoren, jarri gutunaren hartzailea den pertsonaiaren lekuan eta idatzi erantzun bat haren ikuspegitik. Saiatu pertsonaia horrek zer senti, pentsa edo behar dezakeen irudikatzen, eta erantzun lehen gutunean adierazitako emozioei, kezkei edo beharrei.
Helburua bi pertsonaien arteko elkarrizketa emozionala sortzea da, egoera bera ikuspegi desberdinetatik ulertzeko eta pertsona bakoitzaren emozioak eta arrazoiak kontuan hartzeko.
2.- Haien zapatetan oinez
Besteen lekuan jartzeak eta haien sentimenduak ulertzeak aurreiritziak murrizten eta bizikidetza hobetzen laguntzen du. Yuriren aldaketa errealitateari beste modu batera begiratzen hasten denean gertatzen da.
Jarri taldeka. Taldekide bakoitzak pertsonaia bat hartuko du. Aztertu eszena bat pertsonaia horren ikuspegitik.
Bi pertsonaia, eszena bera taldeka
👟 2.a Nire pertsonaia
Egokitu zaidan pertsonaiaErantzun haren ahotik:
🥾 2.b Kontrako pertsonaia
Nire jarreratik urrunen dagoenaErantzun galdera berberei haren ahotik:
3.- Etiketen horma
Etiketek baldintzatu egiten dute besteak eta geure burua nola ikusten ditugun. Askotan estereotipo edo aurreiritzietan oinarritzen dira, eta pertsona bat etiketa batera mugatzen dugunean, haren benetako izaera ezkutuan geratzen da.
- Zer etiketa jasotzen dituzte Ochiek Yurik ezagutu aurretik?
- Nork erabakitzen du arriskutsuak direla?
- Zer gertatzen da Yurik sinesmen horiek hausten dituenean?
- Yurik ere jasotzen al ditu etiketak modu desberdinean jokatzeagatik?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
3.a Etiketak aztertu gela osoa + taldeka
Idatzi txarteletan nerabeen artean erabiltzen dituzuen etiketak (adib.: enpollona, frikia, popularra, arraroa, agintzailea, mari-mutila, pringada, alferra...) eta itsatsi arbelean, denon artean horma bat osatzeko.
👆 Sakatu horman dagoen etiketa bat behean aztertzeko (gehienez 3).
4.- Munduen arteko zubia
Ezagutza faltak, aurreiritziek eta beldurrek hesiak sortzen dituzte. Yurik gizakien eta Ochien arteko zubia eraikitzea lortzen du: entzunez, ulertuz eta jasotako aurreiritziak zalantzan jarriz.
4.a Filmeko egoera bat
Erdiko zutabean: idatzi bi pertsonaiak elkar ulertzeko gertatu beharko litzatekeena. Gutxienez BOST ekintza zehatz, zubia eraikitzen lagunduko luketenak. Ekintza bakoitzarekin, ohol bat gehituko zaio zubiari! 🪵
Nire ertza (Yuri)
🌉 Zubia eraikitzen
Gutxienez BOST ekintza zehatz:
Beste ertza (Ochi kumea edo beste pertsonaia)
4.b Eguneroko egoera bat
Errepikatu ariketa bera, baina zure eguneroko bizitzako egoera batekin (bi ikuspegi kontrajarri). Nahi baduzu, ahoz partekatu daiteke.
Nire ikuspegia
🌉 Zubia eraikitzen
Gutxienez BOST ekintza zehatz:
Beste pertsonaren ikuspegia
5.- Zurrumurruen detektibeak
Informazioa azkar zabaltzen da, eta askotan egiaztatu gabeko baieztapenak egiazkotzat jotzen ditugu. Orain detektibe baten moduan, gertakariak, iritziak, zurrumurruak eta aurreiritziak bereizten ikasiko duzu.
🕵️ Baieztapenak sailkatu bakarka
Sailkatu baieztapen bakoitza eta justifikatu zure erantzuna filmeko eszena batekin.
6.- Inguratzen gaituzten eraginak
Gure erabakiak ez dira gure balioen araberakoak bakarrik. Familiak, lagunek, sare sozialek, hedabideek eta bizi izandako esperientziek ere eragina dute guregan. Eragin horietaz jabetzeak gure erabakiak hobeto ulertzen eta modu kontzienteagoan hartzen laguntzen digu.
6.a Yuriren erabakietan eragiten dutenak
Gero, erantzun:
6.b Eta zure erabakietan?
Sakatu zuri eragiten dizuten guztiak, eta gehitu azalpena nahi baduzu.
7.- Eusten gaituzten besoak
Nerabezaroan, oso garrantzitsua da inguruan konfiantzazko pertsonak izatea: entzuten gaituztenak, ulertzen gaituztenak eta behar dugunean laguntzen digutenak. Familia-giro segurua izateak ez du esan nahi gatazkarik ez dagoenik; desadostasunak sortzen direnean ere, babesa, komunikazioa eta maitasuna aurkitzea da garrantzitsuena.
- Zer esan nahi du norbaitek babestuta sentitzea?
- Familia bateko kideek elkar maita dezakete eta, aldi berean, gatazkak izan?
- Zerk laguntzen du harreman bat osasuntsua izaten eta bertan hazten jarraitzea?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
7.a Eszenen artean begira
Aztertu Yuriren eta aitaren arteko harremana filmean zehar eta erantzun hurrengo galderei:
7.b Zerk eusten dio familia bati?
7.c Nire pertsona-aterpeak zeure baitarako
Aztertu Yuriren eta aitaren arteko harremana filmean zehar eta erantzun. Ez duzu inorekin partekatu behar. Gogoeta egin zeure baitarako:
🌱 Gogoratu: pertsona horiek ez dute zertan familiakoak izan; beste heldu esanguratsu batzuk ere izan daitezke.
8.- Nork piztu zuen lehen zigarreta?
Tabakoaren edo zigarro elektronikoaren kontsumoa ez da kasualitatez hasten. Askotan, inguruan ikusten duguna imitatzen dugu, eta portaera bat normaltzat hartzen dugunean, haren arriskuak txikiagoak direla pentsa dezakegu.
Ochiren Legendan bada eszena esanguratsu bat: 55. minutu inguruan, Yuriren amak zigarro-kalada bat eskaintzen dio, eta Yurik ez du onartzen.
8.a Ikerketa taldeka
Zerk eragin dezake pertsona bat tabakoa edo vaper-a kontsumitzen hastea? Kontsumitzen hasteko ez dago arrazoi bakar bat. Askotan, inguruko pertsonen, ohituren eta egoeren eraginak batzen dira. Taldeka jarri eta ondorengo taulan agertzen diren eragin-faktoreak aztertu.
8.b Yuriren erabakia
Aztertu 55. minutua, Yuriren amak kalada bat eskaintzen dion unea.
8.c Gaur egun gertatuko balitz...
Berridatzi eszena gaur egungo testuinguru batera ekarriz. Aukeratu adibide hauetako bat, edo asmatu beste bat:
Gero erantzun:
9.- Gizarte berdinzaleago bat diseinatzen
Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna gizarte demokratiko baten oinarrietako bat da. Yurik erakusten du ezarritako arauak zalantzan jartzeak errealitatea eralda dezakeela.
- Zer arau daude komunitate horretan? Nork hartzen ditu erabakiak?
- Zer rol betetzen dute pertsonaiek?
- Zer desberdintasun, aurreiritzi edo estereotipo agertzen dira?
- Zer aldatuko zenuke gizarte hori bidezkoagoa izateko?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
9.a Nire gizarte ideala
10.- Nork erabakitzen du neska bat nolakoa izan behar den?
Genero-rolak gizarteak emakume eta gizonei tradizionalki egozten dizkien jokabide eta asmoak dira. Yurik eta Dashak (amak), ordea, modu desberdinean jokatzen dute portaera horien aurrean.
- Gizarteak gauza bera espero al du neska guztiengandik?
- Eta mutil guztiengandik?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
10.a Konparazio-taula
- Bietako zeinek jokatzen du askatasun handiagoz? Zergatik?
- Besteen itxaropenek baldintzatuta sentitzen al da bietakoren bat? Nola?
- Zer gertatuko litzateke biek beti arauak beteko balituzte?
- Norekin identifikatzen zara gehiago? Zergatik?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
10.b Eszena bat berridatzi taldeka
Taldeka jarri eta aukeratu emakumezkoen estereotipoak agertzen diren eszena bat eta berridatzi elkarrizketa, pertsonaiek askatasun eta berdintasun handiagoz jardun dezaten. Amaitzeko, partekatu ahoz.
11.- Indarkeriak aukera bakarra dirudienean
Beldurrak, aurreiritziek eta mesfidantzak indarkeria justifikatzera eraman gaitzakete. Horregatik, garrantzitsua da egoerak ikuspegi kritikoz aztertzea eta gatazkak konpontzeko beste bide batzuk bilatzea.
Filmean, Ochiak ehizatzea eta armak erabiltzea ohikoa da komunitatean. Hala ere, Yurik Ochiak hobeto ezagutzen dituenean, ordura arteko sinesmenak zalantzan jartzen hasten da. Benetan beharrezkoa al zen indarkeria erabiltzea?
- Zergatik uste dute pertsonaiek indarkeria erabiltzea dela irtenbiderik onena?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
11.a Eszenak aztertu
- Zer paper dute beldurrak eta aurreiritziek eszena horietan?
- Zer ondorio ditu indarkeria erabiltzeak? Nor ateratzen da kaltetua?
- Filmean zehar, ehiztariek armak erabiltzen dituzte, baina ez dute Ochien arazoa konpontzen. Zertarako balio diete benetan armek?
- Armarik izan ez balute, zer beste bide erabil zitzaketen gatazkari aurre egiteko?
- Zerk egiten du indarkeria batzuetan aukerarik azkarrena izatea?
- Zergatik izan daiteke elkarrizketa bidez konpontzea zailagoa, baina eraginkorragoa?
✏️ Gure oharrak (aukerakoa)
12.- Indarkeriaren detektibea
Indarkeria ez da beti kolpe batekin hasten. Askotan, aurretik tentsioa, beldurra, aurreiritziak, irainak edo mehatxuak agertzen dira. Seinale horiek antzematen ikasteak egoera arriskutsuak lehenago identifikatzen eta beste aukera batzuk bilatzen laguntzen dute.
12.a Indarkeria identifikatu taldeka
Jarri taldeka eta aukeratu Ochiren Legenda filmeko indarkeria agertzen den eszena bat. Talde bakoitzak eszena desberdin bat aztertuko du.
Erreparatu pertsonaien jokabideei, emozioei eta indarkeria erabiltzera eraman dituzten arrazoiei. Aztertu zer ondorio dituen indarkeriak eta ea gatazka beste modu batera konpon zitekeen.
Ondoren, erantzun galdera hauei:
12.b Amaiera aldatzen taldeka
Talde bakoitzak aurreko ariketan aztertutako eszena beste talde bati emango dio. Berridatzi eszena hori, baina baldintza batekin: pertsonaiek gatazka indarkeriarik erabili gabe konpondu behar dute.
Pentsatu nola jokatu edo zer esan lezaketen pertsonaiek egoera beste modu batera konpontzeko. Horretarako, erabili aukera hauetako batzuk (sakatu erabili dituzunak):
🎭 Amaitzeko, antzeztu edo ozen irakurri eszena berria.
13.- Zer eramango dut film honetatik?
Ochiren Legenda filmak beldurraz, aurreiritziez, enpatiaz eta gure erabakiez hausnartzeko aukera eman digu.
Zer eramango dut film honetatik? bakarka
Amaitzeko, pentsatu eta erantzun:
Pertsonaia (aukerakoa)Amaitu al duzu? Bidali zure lana irakasleari
Inprimatu edo PDF gisa gorde, edo kopiatu testua eta bidali.